Çrş24092014

Geri Buradasınız: Anasayfa Anasayfa YAZARLARIMIZ Op. Dr. Kağan KOCATEPE Aile planlama yöntemleri / Gebelikten korunma yolları
Pazartesi, 23 Ocak 2012 11:19

Aile planlama yöntemleri / Gebelikten korunma yolları

Yazan 
Öğeyi Oyla
(1 Oyla)

Son yıllarda üreme üzerine gidiliyor, üreme ön plana çıkartılmış gibi. Toplumsal gerçeklere bakacak olursak bir ailenin bakabileceği çocuk sayısı ile doğurabileceği çocuk sayısı eşit değil. Bir insanda doğurmanın üst sınırı yok gibi. Yok gibi derken tabi ki 10 üzerinden bahsetmiyorum. 10 çocuklu aileler de var. Önemli olan bakabildiğiniz kadar çocuk yapmak ve iyi bir şekilde bakmak çocuğa. O yüzden de gebelikten korunma yöntemlerini bir kez daha gündeme getirmek lazım. Son yıllarda ihmal edildi ve son yıllarda sanki toplumda şöyle bir inanç var. Kısırlık oranında artış var, üreyememe sorunları giderek artıyor. Bu nispeten doğru olabilir ama genel olarak doğru değil.

Çünkü tanı yöntemleri arttı. Daha erken tanı konuluyor ve doktora daha erken gidiliyor. O yüzden sanki kısırlık arttı gibi görünüyor ama artmadı.  Üreme sağlığı iyi olan, ideal yaşlarda evlenip ideal yaşlarda çocuk sahibi olmaya karar veren bir çift bunu zaten büyük oranda başaracaktır.
Vurgulamak istediğimiz üreme sağlığının yine korunmasının bir parçası.  Çünkü istenmeyen gebelik  söz konusu olduğu zaman başınıza bir çok iş açılıyor.  O yüzden istenmeyen gebelik oluşmaması için korunma yöntemlerinden faydalanmak gerekir.
Yeni evlenenler çok aceleci davranıyorlar. Çok kısa süredir evliyken mesela 3 ay,  çocuk olmaması tasasına düşüyorlar. Halbuki 3 ay çok erken bir zaman.  Yaşı 35’in altındaysa 1 yıla kadar beklenebilir, hatta 2 yıla kadar beklenebilir. 35’in üstündeyse 6 ay sonra doktora gidebilir. 3 ay sonra hamileliği başarabilen çifteler sadece % 30’dur. Erkenden doktora gitmesin.

Korunma Yöntemleri
•    Toplumda en sık kullanılan korunma yöntemi Prezervatif dediğimiz bariyer yöntemi.
•    Spiral dediğimiz rahim içine yerleştirilen bakırlı yada hormonlu araç
•    Doğum kontrol hapları

Bunlar 3 ana yöntem bizim kullandığımız. Bir de daha az kullanılan yöntemler var. Kol içi çubuklar var spermisit dediğimiz diyafram dediğimiz daha az etkili yöntemler var.
Bir de bizim toplumumuzun çok kullandığı ama aslında doğum kontrol yöntemi olmayan bir yöntem var. Geri çekme ve takma yöntemi. Bunun koruyuculuğu hemen hemen yok. O yüzden bunları koruyucu yöntemler arasında saymamak gerek.  Ama maalesef toplumumuzda en sık kullanılan 2 yöntem bu.

Korunma için Sunulan Seçenekler
Bariyer yöntemleri için yani prezervatif ve kondom için  en uygun çift henüz daha evlilik konusunda karar vermemiş, evli olmayan, ya da evli olup da henüz çocuk sahibi olmayı düşünmeyen ve de doğum kontrol hapı kullanamayan grup. Mesela neden doğum kontrol hapı kullanamaz. Kilo almaya eğilimlidir, aşırı sigara  kullanıyordur, yaşı ileridir veya başka bir hastalığı nedeniyle doğum kontrol hapı kullanamıyordur. Onlar için en ideal korunma yöntemi bu.
Bir de çok eşli cinsel yaşamı olan bir erkek arkadaşı yada eşi olduğundan şüphelenen bir kadının da mutlaka doğum kontrol yöntemi olarak prezervatiften faydalanması gerekir. Enfeksiyon riski açısından. Bariyer yöntemi (prezervatif) aslında çifte etkili bir yöntem. Hem enfeksiyondan koruyor hem de gebelikten  koruyor.

2. grup doğum kontrol hapı ise; genç, henüz daha bebek sahibi olmak istemeyen, sağlıklı, tercihen sigara içmeyen, sigara içiyorsa da 35 yaşın altında olan bayanlarda doğum kontrol hapını tercih ediyoruz.

3. grup Spiral dediğimiz ise doğum yapmış, 2 sene yada daha fazla bir dönem için çocuk sahibi olmayı düşünmeyen, kullanımı daha kolay bir yöntem olduğu için öneriyoruz.  Evli bayanlara günlük hap kullandırmak zor oluyor. Onlar biraz daha tecrübeli oldukları için daha kolay yöntemler istiyorlar.  Spiral onlar için birinci tercih. Ama spiral ancak doğum yapmış bayanlara takılır diye bir şey yok. Doğum yapmamış, evlenmemiş bayanlar da takabilirler.

Erkeklerde Korunma
Sperm sayısını ve hareketini azaltan, hormonal ilaçlar var. Onlar şu an deneme aşamasında.
Erkek sprali dediğimiz, erkeğin bu spermlerini ileten kanalların içerisine yerleştirilen bir alet. Bu da dünyada deneme aşamasında. Erkeklerde böylece korunma yöntemleri başlayabilir.

Doğum kontrol hapları
Doğum kontrol haplarının en sık görülen riski ara kanaması yapması. Ara kanaması yaptığı zaman 3 ay boyunca kadının hoşuna gitmeyen lekelenmeler oluşabilir. Vücut bir süre sonra ona alışıyor. Bazı durumlarda ender de olsa baş ağrısı olabiliyor.
Ama onun dışında ciddi yan etki görülme olasılığı da var. Damar tıkanıklığına neden olabilir. 50 binde bir belki de daha düşük bir olasılıkla ölüme neden olabilir. Ama şunu düşünecek olursak sokakta yürürken ölme riskinden çok daha düşük bir risk. Kar ve zarar sonuçlarını hesaplarsak doğum kontrol hapının aslında iyi bir yöntem olduğu ortaya çıkıyor.  % 99.8 miktarında bir koruyuculuğu var.

Bayanlarda iyi tarafları da var. 10 kişiye doğum kontrol hapı yazıyorsak 5’i korunma amaçlı değil başka amaçlarla yazıyoruz.

  • Adet kanamasının azaltılması
  • Adet sancısının azaltılması
  • Kistlerin eritilmesi
  • Endometritis  hastalığının tedavisinde kullanılması
  • Tüylenmenin azaltılması
  • Adet düzeninin yerine oturtulması

Tüylenmeyi arttırır diye bir konu var halk arasında. Böyle bir şey yok. Kilo aldırma olayı doğru olabilir, her kadının bünyesi farklı.  Selülit yapabilir.
Genç bayanlar mutlaka egzersiz de yapsınlar. Bu tür durumlarda doğum kontrol haplarının kilo aldırma etkisi azalıyor.

Spiral
100 kişiye spiral taktığımızda 1 sene sonunda 90 tanesinin spirali başarılı oluyor.  Yani memnuniyet oranı % 90.
Ama doğum kontrol hapının memnuniyet oranı % 70. Çünkü kadınlarımız bir süre sonra sıkılıyor. Ve hapı almak istemiyor.
Ama spirali takıyorsunuz daha sonra hissetmiyorsunuz bile.
Şu anda piyasada kullanılan 3 tane ayrı spiral türü var.
1.    Bakırlı
2.    Hormonlu
3.    Altınlı
Altınlı spiral çok az kullanılıyor.
Bakırlı spraller rahim içinde yarattığı spermleri öldürücü etkisiyle spermleri yol üzerinde devre dışı bırakıyorlar.
Hormonlu  yöntemler ise, hormonun rahim içinde yarattığı, rahim içi tabakasını bozucu etki ile orda bir gebelik oluşmasını engelliyorlar.
Sonuçta hamilelik tüplerin içinde oluşuyor ve rahime doğru geliyor. Eğer  orada yer bulamazsa, tüplerin içinde büyümeye devam ediyor ve dış gebelik ortaya çıkıyor. Aslında rakamlara baktığımızda spiral takanların dış gebelik oranlarının hiç yöntem kullanmayanlara göre daha az olduğunu görüyoruz. Çünkü gebelikten korunuyorlar.
Hiç yöntem kullanmayan bir kadınla spiral kullanan bir kadını ele aldığımızda spiral kullanan kadının dış gebelik oranı daha az olacaktır.
Çok eşli cinsel yaşama sahip olanlara spiral önermiyoruz.

Okunma 2273 defa

Op. Dr. Kağan KOCATEPE

Kağan Kocatepe; Jinekolog, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı, Operatör Doktor, Yazar, Anne Bebek Dergisi ve Parents Dergisi Danışman Hekimi.


1968 yılında Ankara'da doğan Kocatepe, İstanbul Erkek Lisesi'nin ardından, 1991 yılında İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdi.

Üniversiteden sonra sırasıyla, Beyoğlu Devlet Hastanesi'nde ve İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda görev yaptı.

İstanbul Jinekoloji Derneği, İstanbul Perinatoloji Derneği ve WALS üyesi olan Kağan Kocatepe aynı zamanda, Anne Bebek Dergisi ve Parents Dergisi danışman hekimlik görevine devam ediyor.

Yayınlanmış kitapları:

9 Ay 10 Gün
Medicana Sağlık Ansiklopedisi (Çeviri, 4 Cilt)
Man, The Manipulator (Çeviri)
28 Gün / Kadın Olmak
Menopoz Döneminde Kadın Sağlığı

Op. Dr. Kağan KOCATEPE - E-Posta - İnternet Sitesi - Facebook - Twitter

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.